Een werkplaats in Ruurlo, sinds 1993
Onze werkplaats staat in Ruurlo. Mijn vader begon er in 1993, samen met zijn vader. In die tijd maakten ze vooral grenen kasten, met details die je nu nergens meer ziet. Tot drakenpoten als onderstel aan toe. Het vak veranderde, de vraag veranderde, en op een gegeven moment verschoof het werk naar tafelbladen en halffabrikaten.
Wat niet veranderde is waar het gemaakt wordt. Vrijwel alles gebeurt nog steeds in diezelfde werkplaats. Alleen de onderdelen die om ander gereedschap vragen, zoals de stalen platen, besteden we uit aan mensen die daar beter in zijn dan wij.
Dat is geen romantisch verhaal over ambacht. Het betekent gewoon dat er iemand met zijn handen aan jouw tafel heeft gezeten, en dat je diegene kunt bellen als er iets niet klopt.
Waarom massief eiken, en waarom dat iets anders is dan fineer
Een massief eiken tafelblad is door en door hout. Bij fineer zit er een dun laagje eiken op een plaat spaanplaat of MDF. Op de dag van levering zie je het verschil nauwelijks. Na tien jaar wel.
Krast een massieve tafel, dan schuur je hem bij en hij is weer nieuw. Krast een fineerlaag door, dan kijk je tegen de plaat eronder aan en is er niets meer aan te doen. Datzelfde geldt voor de randen: een massief blad kun je afronden, schuinen of ruw laten, terwijl fineer altijd een aangelijmde rand nodig heeft.
Onze bladen zijn 3 of 4 centimeter dik. Dat is een keuze, geen toeval: dunner voelt licht en beweeglijk, dikker geeft een tafel die er staat zoals meubels vroeger stonden.
Het hout: Duitsland, Frankrijk, en de juiste vochtigheid
Ons eiken komt vooral uit Duitsland en Frankrijk. Dat is dichtbij, en het is hout dat gewend is aan ongeveer hetzelfde klimaat als jouw huiskamer.
Belangrijker nog is hoe droog het is als we het verwerken. Wij werken met hout tussen de 8 en 12 procent vochtigheid. Zit het daarboven, dan gaat de tafel bij jou thuis nog flink krimpen. Zit het daaronder, dan neemt het hout juist vocht op en zet het uit. Beide zorgen voor spanning in het blad, en spanning zie je uiteindelijk terug als scheurtjes of een blad dat kromtrekt.
Binnen die 8 tot 12 procent is de beweging minimaal. Niet nul, daar komen we zo op, maar zo klein dat je tafel gewoon een tafel blijft.
Op maat: van tekening naar tafel
Zodra je een tafel besteld hebt, maak ik een maatwerktekening. Daarop zie je de exacte afmetingen, de vorm van het blad, het onderstel en de afwerking. Pas als jij daar akkoord op geeft, gaat de productie van start.
Die tussenstap kost een paar dagen extra, maar hij haalt het belangrijkste risico weg: dat je iets in gedachten had wat wij anders begrepen. Een tafel van 240 bij 100 klinkt eenduidig, maar de vorm van de hoeken, de plek van het onderstel en de dikte van het blad maken het verschil tussen wat je bedoelde en wat je krijgt.
Omdat we niets op voorraad hebben, is elke tafel die onze werkplaats verlaat voor iemand gemaakt. Ook de standaardmaten.
Olie of lak: de keuze die het meeste uitmaakt
Dit is de vraag waar de meeste twijfel zit, en er is geen goed antwoord. Alleen een antwoord dat bij jou past.
Olie is een hardwax die deels op en deels in het hout trekt. Het beschermt goed en houdt het hout voelbaar: je voelt de nerf onder je hand, de tafel blijft mat en natuurlijk. De keerzijde is onderhoud. Een geoliede tafel moet je om de zoveel tijd opnieuw in de olie zetten. Daar staat tegenover dat je plekjes gewoon kunt bijwerken. Een kring of een krasje schuur je licht op, olie je bij, en het is weg.
Lak legt een gesloten laag over het hout. De bescherming is beter en je hoeft er niet naar om te kijken. Maar een kras in de laklaag is niet bij te werken. Die zit erin, en de enige echte oplossing is de hele tafel opnieuw laten behandelen.
Mijn advies is simpel: wil je niet naar je tafel omkijken, kies lak. Wil je dat de tafel zo natuurlijk mogelijk aanvoelt en vind je onderhoud geen straf, kies olie.
We hebben zeven afwerkingen, van Naturel tot Charcoal. Kleurstalen kosten €3 per stuk, zodat je de kleur in je eigen licht kunt zien voordat je beslist.
Over haarscheurtjes en werkend hout
Hier ben ik liever eerlijk over dan dat je er later door verrast wordt: hout blijft bewegen. Ook goed gedroogd eiken, ook na jaren. Het reageert op de luchtvochtigheid in je huis, en die verandert elk seizoen.
In de winter, met de verwarming aan, is de lucht binnen droog en krimpt het hout iets. In de zomer neemt het weer vocht op. Meestal merk je daar niets van. Soms ontstaan er haarscheurtjes, vooral in de eerste winter.
Wat je eraan kunt doen: zorg dat de luchtvochtigheid in je kamer niet te ver wegzakt, tussen de 40 en 60 procent is prima. Zet de tafel niet pal naast een radiator of in de volle zon. En bij een geoliede tafel helpt regelmatig oliën, omdat het hout dan minder snel vocht afgeeft.
Zie je toch een scheurtje: bel even. Bij een geoliede tafel is dat in de meeste gevallen bij te werken.
Van bestelling tot in je kamer
De levertijd is 6 tot 8 weken. Dat is de tijd die het kost om jouw tafel daadwerkelijk te maken, want we beginnen pas na jouw akkoord op de tekening. De bezorging plannen we altijd in overleg, zodat je de thuis bent op moment van de levering.
De tafel komt in delen: het blad los, de poten los. Dat is geen bezuiniging maar praktisch. Een massief eiken blad van 240 centimeter krijg je anders niet door een normale voordeur, laat staan een trap op. Alle bevestigingsmaterialen zitten erbij, en het benodigde gereedschap ook. Je hebt niets uit je eigen schuur nodig.
Wil je een afmeting die afwijkt van wat je hier ziet? Dat kan bijna altijd. Of er extra kosten bij komen hangt af van wat je vraagt. Soms is het een kwestie van anders zagen, soms betekent het extra materiaal. Neem even contact op, dan reken ik het voor je door voordat je iets bestelt.
Garantie
Op de constructie van de tafel geven we drie jaar garantie. Dat gaat over de dingen waar wij verantwoordelijk voor zijn: de verbindingen, het onderstel, de manier waarop de tafel in elkaar zit. Gaat daar iets mis, dan lossen we het op.
Wat er niet onder valt is het werken van het hout: haarscheurtjes, krimpen, uitzetten en de kleine bewegingen die daarbij horen. Niet omdat we ons ervan af willen maken, maar omdat het geen defect is. Het is wat massief hout doet, in elke werkplaats en bij elke maker. Een tafel die niet beweegt is geen massieve tafel.